സമീപകാലത്ത് പാകിസ്ഥാൻ-അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ അതിർത്തിയായ ഡ്യൂറണ്ട് രേഖയില് വർധിച്ചുവരുന്ന സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലുകളും സംഘർഷങ്ങളും നിലനില്ക്കുന്ന സാഹചര്യത്തില്, സൗദി അറേബ്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മില് അടുത്തിടെ ഒപ്പുവെച്ച പ്രതിരോധ കരാർ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചിരിക്കുകയാണ്.2025 സെപ്റ്റംബറില് ഔപചാരികമായി രൂപം നല്കിയ ഈ ഉടമ്ബടി, കേവലം ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങള്ക്കപ്പുറം, നിലവിലെ പ്രാദേശിക ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളില് നിർണായകമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
നിലവില് സൗദി അറേബ്യ ഇരുപക്ഷത്തോടും സംയമനം പാലിക്കാൻ പരസ്യമായി അഭ്യർത്ഥിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, സംഘർഷം കൂടുതല് രൂക്ഷമാവുകയാണെങ്കില് പാകിസ്ഥാനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനുള്ള റിയാദിൻ്റെ സന്നദ്ധതയെ ഈ കരാർ അടിവരയിടുന്നു. ഇത് പാക്-അഫ്ഗാൻ അതിർത്തിയിലെ സമാധാന ശ്രമങ്ങളിലും, ദക്ഷിണേഷ്യയുടെയും പശ്ചിമേഷ്യയുടെയും വിശാലമായ സുരക്ഷാ സമവാക്യങ്ങളിലും ദൂരവ്യാപകമായ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
സൗദിയുടെ തന്ത്രപരമായ ഗ്യാരണ്ടി
അഫ്ഗാനിസ്ഥാനെതിരെ സൈനികമായി ഇടപെടാൻ സൗദി അറേബ്യ ഒരു ഉദ്ദേശവും സൂചിപ്പിച്ചിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ഈ കരാർ ഫലപ്രദമായി സൗദി അറേബ്യയെ പാകിസ്ഥാന് തന്ത്രപരമായ ഒരു ഗ്യാരണ്ടിയായി സ്ഥാപിക്കുന്നു. അതിർത്തിയിലെ അക്രമാസക്തമായ ഏറ്റുമുട്ടലുകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്, സൗദി അറേബ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (MOFA) “സ്വയം നിയന്ത്രണം” പാലിക്കണമെന്ന് പ്രസ്താവനയിലൂടെ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. “സംഘർഷം രൂക്ഷമാകുന്നത് ഒഴിവാക്കാനും, സംവാദവും വിവേകവും സ്വീകരിക്കാനും രാജ്യം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഇത് പിരിമുറുക്കം കുറയ്ക്കുന്നതിനും മേഖലയുടെ സുരക്ഷയും സ്ഥിരതയും നിലനിർത്തുന്നതിനും സഹായിക്കും,” എന്നും സൗദി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
അതിർത്തിയിലെ ആക്രമണവും അവകാശവാദങ്ങളും
ഖൈബർ-പഖ്തൂണ്ഖ്വ, ബലൂചിസ്ഥാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ പാക്-അഫ്ഗാൻ അതിർത്തിയിലെ നിരവധി സ്ഥലങ്ങളില് പാകിസ്ഥാൻ സൈന്യവും അഫ്ഗാൻ സേനയും തമ്മില് ഏറ്റുമുട്ടല് ഉണ്ടായി. ഒക്ടോബർ 10 ന് രാത്രി വൈകി നിരവധി പാകിസ്ഥാൻ അതിർത്തി പോസ്റ്റുകളില് താലിബാൻ സൈന്യം വെടിയുതിർത്തതിനെ തുടർന്നാണ് അക്രമാസക്തമായ ഏറ്റുമുട്ടല് ആരംഭിച്ചത്.
അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ്റെ അവകാശവാദം:
പങ്കിട്ട അതിർത്തിയിലെ രാത്രിയിലെ ഓപ്പറേഷനുകളില് 58 പാകിസ്ഥാൻ സൈനികരെ വധിക്കുകയും 25 സൈനിക പോസ്റ്റുകള് നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് താലിബാൻ സർക്കാർ അവകാശപ്പെട്ടത്. അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ്റെ പ്രദേശത്തും വ്യോമാതിർത്തിയിലും പാകിസ്ഥാൻ ആവർത്തിച്ച് നടത്തിയ ലംഘനങ്ങള്ക്കുള്ള പ്രതികാര നടപടിയാണ് ഇതെന്നും അഫ്ഗാൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം പറഞ്ഞു. കൂടുതല് ലംഘനമുണ്ടായാല് ശക്തമായ പ്രതികരണം നല്കുമെന്നും അവർ മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി.
സംഘർഷത്തിൻ്റെ പ്രധാന കാരണം: ടിടിപി
പാകിസ്ഥാനും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം വളരെക്കാലമായി തുടരുന്നതാണ്. അഫ്ഗാൻ താലിബാൻ, തങ്ങളുടെ അതേ പ്രത്യയശാസ്ത്രം പിന്തുടരുന്ന തീവ്രവാദ സംഘടനയായ തെഹ്രീക്-ഇ-താലിബാൻ പാകിസ്ഥാൻ (ടിടിപി) ന് അഭയം നല്കുന്നതായി പാകിസ്ഥാൻ പലപ്പോഴും ആരോപിക്കുന്നു.
പാകിസ്ഥാൻ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, അഫ്ഗാൻ താലിബാൻ ടിടിപിയെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ആക്രമണങ്ങള് ആസൂത്രണം ചെയ്യാനും നടത്താനും അഫ്ഗാൻ മണ്ണ് ഉപയോഗിക്കാൻ അവരെ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അമേരിക്ക ആസ്ഥാനമായുള്ള ഗവേഷണ ഗ്രൂപ്പായ ACLED റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം 2024-ല് മാത്രം പാകിസ്ഥാൻ സേനയ്ക്കെതിരെ ടിടിപി 600-ലധികം ആക്രമണങ്ങള് നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ തീവ്രവാദ പ്രശ്നങ്ങളാണ് അതിർത്തി സംഘർഷത്തിന് കാരണമാകുന്നത്.
